Otomobil dünyasında son on yılda, devrim niteliğinde bir değişim yaşandı. Eskiden “iyi araba = büyük motor” algısı hakimdi. 2.0 veya 3.0 litrelik motorlar gücün simgesiydi. Ancak akaryakıt fiyatlarının artması ve emisyon kurallarının sıkılaşmasıyla birlikte “Downsizing” çağı başladı. İşte bu çağın en büyük yıldızı, kaputu açtığınızda “bu küçücük motor bu koca kasayı nasıl taşıyor?” dedirten EcoBoost teknolojisidir.
Ford’un ödüllere doymayan, bir dönem “Yılın Motoru” ödüllerine ambargo koyan bu teknolojisi, bugün Fiesta’dan Mustang’e kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor. Peki, EcoBoost motor nedir? Bu yazımızda, EcoBoost motor nedir, nasıl çalışır ve ne kadar ömrü vardır sorularına cevap arayacağız.
EcoBoost Motor Nedir? İsim Nereden Geliyor?
EcoBoost motor nedir sorusuna, kaynağından bahsederek cevap verelim. Bu motor, Ford Motor Company tarafından geliştirilen, turboşarjlı ve doğrudan yakıt enjeksiyonlu benzinli motor ailesinin adıdır. İsim aslında motorun felsefesini özetler:
- Eco (Economy): Düşük yakıt tüketimi ve düşük emisyon.
- Boost (Power): Turbo besleme ile elde edilen yüksek güç ve tork.
Bu motor ailesinin amacı basittir. Büyük hacimli atmosferik motorların gücünü, çok daha küçük hacimli motorlardan, %20 daha az yakıt tüketerek elde etmek. Örneğin 1.0 litrelik 3 silindirli bir EcoBoost motor, eski nesil 1.6 litrelik atmosferik bir motordan daha fazla beygir gücü ve çok daha yüksek tork üretir. Bu sayede hem ekonomi korunur hem de yüksek performans sağlanır.
EcoBoost Teknolojisinin 3 Temel Taşı
EcoBoost motor nedir sorusuna kısaca yanıt verdiğimize göre gelin biraz da bu sistemin çalışma mantığından bahsedelim. Bu motorun başarısı, saf mühendislikten gelmektedir.. EcoBoost üç kritik teknolojiyi birleştirerek çalışır. Bu kriterler ise şu şekildedir:
| Turboşarj (Aşırı Besleme) | Motorun kalbi turbodur. Egzoz gazlarının enerjisini kullanarak türbini döndüren turbo, yanma odasına yüksek basınçlı hava pompalar. EcoBoost turboları, düşük devirlerde bile devreye girecek şekilde (düşük ataletli) tasarlanmıştır. Bu sayede “Turbo Gecikmesi” (Turbo Lag) minimuma iner ve gaza bastığınız anda güç gelir. |
| Doğrudan Benzin Enjeksiyonu (GDI) | Eski motorlarda yakıt emme manifolduna püskürtülürdü. EcoBoost’ta ise yakıt, çok yüksek basınçla doğrudan yanma odasının (silindirin) içine püskürtülür. Faydası: Yakıtın atomize olması mükemmelleşir. Yanma odası soğutulur, bu da daha yüksek sıkıştırma oranına ve daha verimli yanmaya izin verir. Yani damlası bile boşa gitmez. |
| Değişken Eksantrik Zamanlaması (Ti-VCT) | Motorun nefes alıp verişini (subapların açılıp kapanmasını) motor devrine göre sürekli ayarlar. Düşük devirde tork, yüksek devirde beygir gücü üretmek için subap zamanlamasını optimize eder. |
EcoBoost Motorların Avantajları
Bu harika mühendislik ürününün birçok avantajı bulunmaktadır. Bu avantajların başında da şunlar gelmektedir:
- Vergi Avantajı: Özellikle ülkemizde MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) motor hacmine göre alındığı için, 1.0 litrelik bir EcoBoost motor sahibi olmak ciddi bir maliyet avantajı sağlar.
- Yüksek Tork: Atmosferik motorlar torku yüksek devirde verirken, EcoBoost motorlar torku 1400-1500 devir gibi çok altlarda verir. Bu da şehir içi sürüşte “ara hızlanmaların” çok canlı olmasını, yokuşlarda bayılmamasını sağlar.
- Sessizlik: Özellikle 1.0 EcoBoost motorlar, dengeli şaft yapısı ve trigerin yağ içinde çalışması sayesinde şaşırtıcı derecede sessizdir.
Islak Kayış Nedir?
EcoBoost motor nedir, ne değildir artık biliyoruz. Peki bu motorla ilşkilendirilen “Islak Kayış” nedir? EcoBoost motorlar hakkında bilmeniz gereken en hayati teknik detay Triger Kayışı sistemidir. Geleneksel araçlarda triger kayışı kuru ortamda çalışır. Ancak Ford, sürtünmeyi azaltmak ve sessizlik sağlamak için “Oil-Wetted Timing Belt” (Yağ İçinde Çalışan Kayış) teknolojisini kullandı. Yani triger kayışı motor yağının içinde döner.
Büyük Risk: Eğer araca üreticinin belirttiği spesifikasyona (Ford WSS-M2C948-B gibi) uygun olmayan bir yağ konulursa veya yağ değişimi geciktirilirse; yağın kimyasal yapısı kayışı bozmaya başlar.
- Sonuç: Kayış kopmaz ama parçalanır (tiftiklenir). Kopan bu kauçuk parçaları kartere düşer ve Yağ Pompasının Süzgecini (Strainer) tıkar.
- Felaket: Yağlama kesilir, motor yatak sarar ve rektifiye (hatta motor değişimi) gerekir.
- Bu yüzden EcoBoost motorlarda yağ seçimi ve değişimi, diğer tüm araçlardan daha kritiktir.
EcoBoost Kronik Sorunları Var mı?
EcoBoost motor nedir sorusundan hemen sonra gelen soru, bu sistemin kronik sorunları olup olmadığıdır. Her teknolojik üründe olduğu gibi EcoBoost serisinin de bazı zayıf noktaları bulunmaktadır. Bu zayıflıkların noktaların öne çıkanları ise şu şekildedir:
- Soğutma Sistemi Hassasiyeti: Özellikle 1.0 ve 1.6 EcoBoost’ların ilk serilerinde “genleşme kabı hortumu” (degas hose) sertleşip çatlayabiliyordu. Su eksilten motor hararet yapıyor ve silindir kapağı çatlatabiliyordu. (Ford bunu geri çağırmalarla büyük ölçüde çözdü).
- Karbon Kurumu (Carbon Buildup): Direkt enjeksiyonlu tüm motorların (TSI, GDI vb.) ortak kaderidir. Yakıt subapların üzerinden geçmediği için subap arkalarında zamanla kurum birikir. Belirli kilometrelerde (60-80 bin km) “Carbon Clean” veya mekanik temizlik gerekebilir.
- Turbo Ömrü: Kullanıma bağlı olarak 150.000 km civarında turbo revizyonu isteyebilir.
Kullanıcılara Altın Tavsiyeler: EcoBoost Nasıl Kullanılır?
EcoBoost motorlu bir Ford Fiesta, Focus, Puma veya Kuga sahibiyseniz, motorunuzun ömrünü ikiye katlamak elinizde:
| Motor Yağı | Sanayideki herhangi bir ustanın rastgele bir yağ koymasına asla izin vermeyin. EcoBoost motor, sadece Ford onaylı özel katkılı yağı kabul eder. Yanlış yağ, yukarıda bahsettiğimiz “ıslak kayış” felaketine yol açar. |
| Isıt ve Soğut | Aracı çalıştırır çalıştırmaz dip gaz yapmayın. Yağın turboya ulaşmasını bekleyin. Stop etmeden önce de 1 dakika rölantide çalıştırarak turbonun soğumasını bekleyin. |
| Start-Stop ve Triger | Islak kayışın değişim periyodu fabrika verilerinde uzun görünse de, Türkiye şartlarında ve yoğun trafikte bu süreyi 8 yıl / 120.000 km bandına çekmek motor sağlığı için en doğrusudur. |
EcoBoost Motor, Ford’un Sessiz Devidir
Bugün sizlerle EcoBoost motor nedir sorusuna yanıt aradık. Kısaca EcoBoost nedir sorusunun cevabı ise; doğru bakıldığında performansı, sessizliği ve vergi avantajıyla günümüzün en mantıklı motor seçeneklerinden biridir. “Küçük motor ömrü kısa olur” efsanesi, bu motorlar için geçerli değildir; ömrü kısaltan şey genellikle yanlış bakım ve yanlış yağ kullanımıdır. Eğer aracınızın triger değişim zamanı geldiyse veya EcoBoost motorunuzun hangi yağı kullanması gerektiğinden emin değilseniz risk almayın.
EcoBoost motor nedir adlı içeriğimiz hoşunuza gittiyse, buraya tıklayarak Vankel motor nedir başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.
