Otomobil dünyasında hız, aerodinami veya tur zamanı gibi rasyonel kavramların bir kenara bırakıldığı; lastik dumanlarının, kesici seslerinin ve tamamen görsel bir şovun hakim olduğu çok özel bir disiplin vardır. Sinema filmleriyle tüm dünyaya yayılan, genç sürücülerin hayallerini süsleyen ancak dışarıdan bakıldığında sadece “arabayı kaydırmak” gibi basit bir eylem zannedilen bu motor sporunun adı Drift‘tir. Peki drift nedir?
Günlük trafikte veya yağmurlu bir otoban virajında aracımızın arkasının kayması hepimiz için kalp durdurucu bir tehlike anıyken; drift pilotları bu tehlikeyi bilinçli olarak başlatır ve fizik kurallarıyla adeta dans ederek bu kaymayı kilometrelerce sürdürebilirler. Gelin, işin tekniğine dalalım ve drift nedir, arkasındaki fizik kuralları nelerdir ve bir aracın yan gidebilmesi için kaputun altında hangi mekanik donanımlara ihtiyaç vardır gibi soruları yanıtlayalım.
Drift Nedir?
En net mühendislik ve motor sporları tanımıyla Drift nedir sorusunun cevabı; arkadan itişli bir aracın viraja girerken arka tekerleklerinin yol tutuşunu sürücünün kendi isteğiyle kasıtlı olarak kırması, aracın arkasının viraj dışına doğru savrulmasını sağlaması ve viraj boyunca direksiyonu dönülen yönün tam tersine çevirerek aracı o kayma açısında tutma sanatıdır. Normal bir yarış çizgisinde amaç, lastiklerin yere maksimum düzeyde tutunmasını sağlayarak virajı en kısa sürede dönmektir. Driftte ise amaç virajı hızlı dönmek değil, viraja en yüksek açı, en yoğun lastik dumanı ve en kusursuz akıcılıkla girmektir. Bu hareketin temelinde aslında bilinçli bir “Oversteer” yatar.
Drift Nasıl Yapılır?
Drift nedir sorusu kadar merak edilen bir diğer soru da bunun nasıl yapılacağıdır. Bir aracı virajda yan pozisyona getirmek için aracın arka tekerleklerindeki o %100’lük tutunma kapasitesini bir anda sıfıra indirmek gerekir. Profesyonel pilotlar, aracın gücüne ve virajın açısına göre bu koparmayı sağlamak için dört temel teknik kullanırlar:
| El Freni Çekmek | Drift dünyasına adım atanların öğrendiği ilk ve en temel tekniktir. Sürücü viraja girerken debriyaja basar ve aynı anda el frenini sertçe yukarı çeker. Bu hareket arka tekerlekleri anında kilitler ve arka tarafın asfalttaki tutunmasını kopararak aracın arkasını viraj dışına fırlatır. Arkası kopan araca hemen ardından kontra direksiyon verilir ve el freni indirilip tam gazla kayma devam ettirilir. Profesyonel drift araçlarında, kilitleme işlemini saniyeden çok daha kısa sürede yapan özel “hidrolik el frenleri” bulunur. |
| Debriyaj Tokadı | Özellikle düşük beygirli araçlarda arka tekerlekleri patinaja düşürmek için kullanılan agresif bir mekanik tekniktir. Sürücü viraj içindeyken ayağını gazdan çekmeden debriyaja çok hızlı bir şekilde basıp aniden bırakır. Debriyajın aniden bırakılmasıyla motorun o yüksek devirdeki devasa şoku bir anda arka tekerleklere vurur. Tekerlekler bu gücü asfalta aktaramaz, anında patinaja düşer ve araç yanlamaya başlar. |
| Güçle Kaydırma | Yüksek beygirli ve yüksek torklu araçlarda kullanılan en saf tekniktir. El frenine veya debriyaj oyunlarına gerek yoktur. Sürücü virajın apeks noktasına geldiğinde gaza o kadar sert ve acımasızca basar ki, motorun ürettiği devasa güç arka tekerleklerin tutunma limitini aşar ve aracı anında arkadan savurur. |
| Ağırlık Transferi | Ralli dünyasından drifte miras kalmış, tamamen şasi dinamiğine dayanan ustalık işi bir tekniktir. Sürücü sağa döneceği bir viraja yaklaşırken, önce direksiyonu aniden sola kırar, ardından çok hızlı bir şekilde tekrar sağa kırar. Bu “kamçı” hareketi, aracın tüm ağırlığının bir taraftan diğer tarafa çok şiddetli bir şekilde transfer olmasına neden olur ve bu ivme arka tekerlekleri yoldan söküp atar. |
Hangi Araçlarla Drift Yapılır?
Drift nedir, nasıl yapılır gibi soruların hemen ardından şu soru sorulur: “Önden çekişli araçla drift yapılır mı?” Hayır, önden çekişli araçlarla sadece el freni çekerek aracın arkası anlık olarak kaydırılabilir, ancak güç arka tekerleklere iletilmediği için bu kayma sürdürülemez ve araç durur. Gerçek bir drift için aracın mutlaka Arkadan İtişli olması zorunludur. Ancak sadece arkadan itişli olmak yetmez. Kaputun altındaki en kritik modifikasyon LSD donanımıdır. Standart bir diferansiyel, viraj dönerken dışarıdaki tekerleğin daha hızlı dönmesini sağlar. Eğer açık diferansiyelli bir araçla drift yapmaya kalkarsanız, gücün tamamı boşa dönen içteki tekerleğe gider ve araç olduğu yerde kalır. Kilitli diferansiyel ise her iki arka tekerleğin de aynı hızda ve aynı oranda dönmesini zorunlu kılar.
Driftin Araca Verdiği Zararlar ve Mekanik Yorgunluk
Drit nedir, ne değildir ve nasıl yapılır gibi sorulara cevap verdik. Peki bu eylemin araca zararı nedir? Drift yapmak, bir otomobilin mekaniğine yapılabilecek en ağır işkencelerden biridir. Sadece lastik yakmaktan ibaret olmayan bu sporun, kaputun altında yarattığı devasa yıkımlar şunlardır:
- Soğutma Sistemi Çöküşü: Bir araç düz giderken öndeki ızgaralardan devasa bir rüzgar girer ve radyatörü soğutur. Oysa drift sırasında araç yan gitmektedir. Rüzgar radyatöre önden değil, yandan çarpar. Sürekli 7000 devirlerde dönen motor, yeterli hava alamadığı için çok kısa sürede hararet yapar.
- Şaft ve Aks Kesmesi: Yan giden bir aracın tüm yükü ve yere tutunma çabası şafta, diferansiyele ve arka aks lalerine biner. Debriyaj tokatlama gibi şok darbeleri, standart fabrikasyon aksların ve şaft istavrozlarının saniyeler içinde burulup kopmasına neden olur.
- Süspansiyon ve Şasi Burulması: Standart salıncaklar ve burçlar, yanal olarak binen bu devasa G kuvvetine dayanacak şekilde tasarlanmamıştır. Kule gergileri ve roll-cage ile güçlendirilmeyen bir aracın şasisi zamanla kelimenin tam anlamıyla “yamulur”.
Drift, Araba Dünyasında Adeta Bir “Sanat” Dalıdır
Bugün sizlerle drift nedir sorusuna cevap aradık. Kısaca drift nedir sorusunun cevabı için, sürücünün araçla tek vücut olduğu, direksiyondan çok gaz pedalıyla yön verilen, fizik kurallarına meydan okuyan olağanüstü bir sanattır diyebiliriz. Ancak bu sanat, standart bir aile otomobiliyle ve mahalle aralarındaki kavşaklarda yapılacak bir heves değil; ciddi mekanik hazırlıklar gerektiren, sadece özel olarak hazırlanmış kilitli diferansiyele sahip arkadan itişli araçlarla ve kesinlikle trafiğe kapalı profesyonel pistlerde icra edilmesi gereken bir motor sporudur. Asfalt üzerindeki o kusursuz dansı izlemek ne kadar keyifliyse, bilinçsizce yapıldığında o dansın bir faciaya dönüşmesi de o kadar kaçınılmazdır.
Drift nedir adlı içeriğimiz hoşunuza gittiyse, buraya tıklayarak Understeer Nedir başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.
