Ülkemizdeki ikinci el otomobil piyasasının kendine has, dünyanın geri kalanından oldukça farklı kuralları ve psikolojik sınırları vardır. Avrupa’da veya Amerika’da bir aracın kaportasındaki çiziğin boyanması “bakım ve temizlik” olarak algılanırken, bizim pazarımızda “boya” kelimesi çoğu zaman kusur, kaza ve değer kaybı ile eş anlamlı tutulur. Hal böyle olunca, ekspertiz raporlarında veya araç ilanlarında sıkça karşımıza çıkan o sihirli tamlama, alıcı ile satıcı arasında ciddi pazarlıklara, bazen de yersiz korkulara neden olur. Bu tanımlama ise lokal boyadır. Peki lokal boya nedir?
Birçok sürücü, lokal boyayı aracın o parçasının tamamen ağır hasarlı olduğu şeklinde yorumlayarak temiz bir aracı almaktan vazgeçebilir. Oysa işin teknik tarafına, kaporta ve boya mutfağına girdiğinizde durum hiç de öyle değildir. Gelin, sektörde en çok yanlış anlaşılan kavramlardan lokal boya nedir, tam boyadan farkı nedir, nasıl uygulanır ve gerçekten korkulacak bir işlem midir gibi soruları detaylarıyla birlikte yanıtlayalım.
Lokal Boya Nedir?
Lokal boya nedir sorusuna, ilk olarak kelime anlamıyla başlayalım. Kelime anlamı olarak “bölgesel” veya “sınırlı alana ait” manasına gelen lokal kelimesi, otomotiv boya sektöründe tam olarak bu amaca hizmet eder. Lokal boya; aracın kaportasındaki herhangi bir metal veya plastik panelin tamamını boyamak yerine, sadece çiziğin, sürtmenin veya ufak göçüğün olduğu o küçük hasarlı bölgenin onarılıp boyanması işlemidir. Örneğin sağ ön kapınızın en alt köşesini dar bir otoparktan çıkarken mantara sürttünüz. Hasar sadece bir karışlık bir alanda oluştu. Kapının geri kalan %90’lık kısmında fabrika çıkışı orijinal boya sapasağlam duruyor. Bu senaryoda, yetenekli bir boya ustası, kapının tamamını zımparalayıp orijinal boyayı bozmak yerine, sadece o bir karışlık alanı onarır ve boyar. Bu sayede aracın orijinal fabrikasyon boyası maksimum düzeyde korunmuş olur.
Lokal Boya ile Tam Boya Arasındaki Teknik Farklar
İkinci el araç alırken ekspertiz merkezlerinde uzmanların elinde o sürekli “dıt dıt” öten mikron ölçüm cihazlarını görürsünüz. Fabrikasyon bir aracın boya kalınlığı genellikle 90 ile 120 mikron arasındadır.
- Tam Boyalı Parça: Parçanın tamamı zımparalanıp, astar atılıp yeniden boyandığı için cihaz o panelin her yerinde 200 ile 300 mikron arası yüksek değerler okur. Bu da parçanın tamamının işlem gördüğünü kanıtlar.
- Lokal Boyalı Parça: Eksper cihazı kapının üst ve orta kısımlarında orijinal 100 mikron değerini okurken, sadece alt köşeye indiğinde (lokal boyalı kısma geldiğinde) 200 mikron seviyesine çıkar. Yani cihaz, kapının sadece o küçük bölgesinde bir onarım olduğunu tespit eder.
Lokal Boya Nasıl Yapılır?
Lokal boya nedir, normal boya ile farkları nedir gibi sorulara yanıt bulduk. Şimdi sıra bu işlemin nasıl gerçekleşeceğinde. Lokal boya yapmak, bir parçayı tamamen boyamaktan çok daha büyük bir ustalık, el becerisi ve sabır ister. Çünkü sonradan atılan boyanın, yıllardır güneşin altında beklemiş orijinal boya ile renk tonu olarak milimetrik bir şekilde eşleşmesi gerekir:
| Hasarlı Bölgenin Hazırlığı | Sadece sürtmenin olduğu o küçük alan ince zımparalarla metale kadar indirilir. Gerekirse çok ince bir yoklama macunu çekilerek yüzey pürüzsüzleştirilir ve astar atılır. |
| Maskeleme | Hasarlı bölgenin etrafı, boya tozunun orijinal kısımlara sıçramaması için özel bantlar ve kağıtlarla özenle kapatılır. |
| Renk Geçişi | İşin en büyük sırrı buradadır. Usta, boya tabancasını sadece hasarlı noktaya tutmaz; boyayı orijinal kısımlara doğru yavaş yavaş, sisleme yöntemiyle yayarak “renk geçişi” sağlar. Böylece eski boya ile yeni boya arasında keskin bir çizgi oluşması engellenir. |
| Vernik Kaynağı ve Pasta Cila | Boya kuruduktan sonra parlaması ve korunması için atılan vernik katmanı, “vernik yama tineri” denilen özel bir kimyasalla eski vernikle eritilerek birleştirilir. Son adımda profesyonel bir pasta cila işlemi uygulanarak boya yüzeyi pürüzsüzleştirilir. |
Lokal Boya Hangi Parçalara Uygulanmaz?
Lokal boya nedir sorusu kadar önemli bir soru da bu işlemin nerelere uygulandığıdır. Oto sanayilerde iyi ustaların prensip olarak lokal boya yapmaktan kaçındığı iki hayati kaporta parçası vardır. Bunlar motor kaputu ve tavandır. Bunun sebebi tamamen fizikseldir ve ışığın yansımasıyla ilgilidir. Kaput ve tavan, aracın en geniş yatay yüzeyleridir ve güneş ışığını doğrudan dik açıyla alırlar. Bu parçaların tam ortasına lokal boya yapıldığında, etrafına atılan o “vernik kaynağı” güneşte dalgalanma yapar ve adeta bir leke gibi gözü yorar. Ayrıca motor kaputu alttan gelen motor sıcağına, üstten de güneş ışığına maruz kaldığı için lokal yapılan yerdeki vernik zamanla çatlayabilir. Bu nedenle kaput ve tavandaki hasarlarda genellikle mecburen tam boya yoluna gidilir.
Ekspertiz Raporunda “Lokal Boyalı” İfadesi Araç Değerini Düşürür Mü?
Lokal boya nedir sorusunun hemen ardından, bu işlem araç değerini düşürür mü sorusu geliyor. Bir aracın ekspertiz raporunda çamurluğunun veya kapısının lokal boyalı çıkması, o aracın büyük bir kazaya karıştığı anlamına kesinlikle gelmez. Hatta bir otomotiv profesyoneli olarak şunu çok net söyleyebilirim: Eğer bir sürtme hasarında parça tam boyanmak yerine lokal boyanarak kurtarılmışsa, o araca daha özenli davranılmış ve orijinal dokusu korunmaya çalışılmış demektir.
Lokal boya, şasi, podye, direkler veya airbag gibi aracın taşıyıcı ve hayati güvenlik elemanlarına zarar vermeyen, tamamen dış kozmetikle ilgili yüzeysel bir işlemdir. Ülkemiz piyasasında elbette “hatasız, boyasız” araçlar her zaman bir adım öndedir; ancak 3-4 yaşında, şehir içinde kullanılmış bir aracın plastik tamponlarında veya çamurluk ağızlarında bir iki karış lokal boya olması son derece doğaldır ve aracın genel mekanik sağlığını veya sürüş güvenliğini zerre kadar etkilemez.
Aracınızın Bir Bölümünü Boyatma İşlemi Lokal Boya Olarak Adlandırılır
Bugün sizlerle lokal boya nedir, nasıl yapılır ve değere etki eder mi gibi sorulara yantı aradık. Araç alırken “boya takıntısı” yüzünden mekanik olarak kusursuz, motoru saat gibi çalışan ve periyodik bakımları aksatılmamış bir aracı, sırf sağ arka kapısında bir karış lokal boya var diye elinizin tersiyle itmek, aslında kendinizi çok iyi bir otomobilden mahrum bırakmaktır. Lokal boya bir kusur değil; aracın orijinalliğini koruyan, paslanmayı önleyen ve göze hitap eden son derece masum ve profesyonel bir kaporta restorasyon işlemidir.
Lokal boya nedir adlı içeriğimiz hoşunuza gittiyse, buraya tıklayarak Oto Ekspertiz nedir başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.
